Trong tháng 5/2025, thặng dư thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã tăng vọt lên 12,2 tỷ USD, đánh dấu mức cao kỷ lục và khiến các cuộc đàm phán thương mại song phương càng trở nên căng thẳng. Điều này phản ánh một bức tranh kinh tế vừa tích cực về tăng trưởng xuất khẩu, vừa tiềm ẩn rủi ro về chính sách thuế từ phía Mỹ.
Xuất khẩu bùng nổ giữa bối cảnh đầy biến động
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng 5 đạt 39,6 tỷ USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 30% giá trị. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu 39 tỷ USD, tăng 14%, với phần lớn đến từ Trung Quốc.
Đáng chú ý, nhập khẩu từ Trung Quốc đạt kỷ lục 16,2 tỷ USD, làm dấy lên lo ngại về hàng hoá trung chuyển – một vấn đề đang nằm trong tầm ngắm của chính phủ Mỹ.
Kinh tế trong nước tăng trưởng tích cực
Bên cạnh thương mại, nhiều chỉ số kinh tế nội địa cũng ghi nhận sự khởi sắc:
- Sản xuất công nghiệp tăng 9,4%
- Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 10,2%
- Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cam kết đạt 18,4 tỷ USD, tăng mạnh 51,2% so với cùng kỳ
Những con số này cho thấy sự phục hồi vững chắc của nền kinh tế Việt Nam sau đại dịch và trong bối cảnh toàn cầu bất ổn.
Thách thức từ nguy cơ áp thuế cao
Dù kết quả thương mại tích cực, thặng dư quá lớn với Mỹ lại đang gây sức ép lên bàn đàm phán thương mại giữa hai nước. Washington từng cảnh báo sẽ áp mức thuế 46% lên một số mặt hàng chủ lực của Việt Nam nếu không đạt được thỏa thuận giảm chênh lệch thương mại.
Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng bằng cách tăng mua hàng hóa từ Mỹ và thắt chặt kiểm soát hàng trung chuyển từ Trung Quốc. Tuy nhiên, kết quả vẫn còn bỏ ngỏ.
Kết luận: Cần thận trọng điều tiết cán cân
Việc xuất khẩu tăng mạnh là tín hiệu tích cực, nhưng duy trì sự cân bằng trong thương mại đối với những đối tác lớn như Mỹ là điều thiết yếu. Chính sách ngoại thương linh hoạt và các cam kết đầu tư song phương sẽ là chìa khóa giúp Việt Nam tránh được các “cú sốc” thuế quan trong thời gian tới.